Power BI Enhanced Report Format (PBIR) komt eraan: Alles wat je moet weten

• Betere ondersteuning voor CI/CD en source control
• Betere integratie voor programmatische report-updates, bijvoorbeeld met LLM’s
• Betrouwbaardere merge-resultaten door de PBIP- en PBIR-structuren

Dat gezegd hebbende: ik denk dat sommige klanten geen preview-features in productie willen gebruiken, en dus voorzichtig zijn met de recente ontwikkelingen. Sinds eind januari wordt het PBIR-formaat de standaard als je geen actie onderneemt.

Als je PBIR nog niet wilt inschakelen, of gewoon meer wilt weten over de overgang, lees dan verder.

De achtergrond

Laten we beginnen bij de basis: wat zijn PBIP, TMDL en PBIR?

PBIP

PBIP maakt van Power BI een echt project in plaats van een magisch, enkel PBIX‑bestand. Bestanden op schijf, mappen, source control dat wérkt. Als je ooit geprobeerd hebt een PBIX te diffen en pijn voelde: PBIP is de oplossing.

TMDL

TMDL is het semantische model in tekstvorm. Tabellen, measures, relaties: leesbaar, reviewbaar, automatiseerbaar. Dit is Microsoft die eindelijk zegt: “modellen zijn code”, niet artefacten die je bij elkaar klikt en hoopt dat het klopt.

PBIR

PBIR doet hetzelfde, maar dan voor reports. Visuals, layout en interacties worden opgeslagen in een format dat Git begrijpt. PBIX blijft bestaan, maar de report erin is niet langer een black box. Daarom is het zo’n grote stap dat PBIR de standaard wordt.

Samengevat:
PBIP = de projectstructuur
TMDL = het model
PBIR = het report

Samen bewegen ze Power BI weg van file-based BI en richting echte software‑ontwikkeling, of je dat nu wilt of niet. 😊
En laat ik duidelijk zijn: PBIX blijft gewoon bestaan en wordt niet uitgefaseerd (daarover later meer).

Waarom dit nu belangrijk is

PBIR wordt het standaard report‑format vanaf 25 januari 2026 in de Power BI Service. Power BI Desktop volgt in maart 2026, maar PBIR blijft dan nog steeds in preview.

Dit heeft impact op:

• Developers die PBIP-workflows gebruiken
• Admins die enterprise-tenants beheren
• Teams die afhankelijk zijn van legacy-formaten (legacy = het oude, single‑JSON report‑format)

Omdat veel klanten geen preview-features willen gebruiken, kun je tijdens de previewperiode opt-outen. Ik leg hieronder uit hoe en waarom je dat misschien wilt doen.

M365 Message center PBIR announcement

Legacy Format vs. Enhanced Report Format

Het Legacy format is de oudere JSON‑structuur binnen reports. Het bestaat uit één grote, slecht leesbare JSON voor alles in je Power BI Desktop‑bestand (PBIX of PBIP).

Dit legacy‑format beperkt:

• Leesbaarheid
• CI/CD
• Automatisering
• Source control
• Werken met AI/LLM’s

Zoals eerder gezegd, en Microsoft benadrukt het ook, PBIX verdwijnt niet. Het blijft het primaire ontwikkelformat.

Wat wél verandert, is de metadata ín een PBIX: van PBIR-Legacy naar het nieuwe PBIR‑format.

Officiële tijdlijn

Veranderingen worden eerst in de service doorgevoerd, daarna in Desktop.

Power BI Service: vanaf 25 januari 2026

• Nieuwe reports worden standaard PBIR
• Bestaande reports worden automatisch geconverteerd naar PBIR wanneer je ze bewerkt en opslaat

Power BI Desktop: vanaf maart 2026

• Desktop schakelt over naar PBIR als standaard voor zowel PBIX- als PBIP‑bestanden
• Tot die tijd moet PBIR handmatig worden aangezet via de Preview features

General Availability (GA): verwacht Q3 2026

• PBIR blijft preview tijdens de overgang en bij GA wordt dit verplicht (in de roadmap staat nu Q3 2026)
• PBIR‑Legacy wordt volledig verwijderd

Wat je vandaag moet doen voor opt‑out

In Power BI Desktop

• Schakel de PBIR Preview Features uit
  (Options > Preview features)

In Power BI Service (Tenant Setting)

• Zet uit: Automatically convert and store reports using Power BI enhanced metadata format (PBIR)

Belangrijk: deze tenant‑instelling bestond al weken, maar werkt pas sinds eind januari 2026 echt.

Wat als je een conversie wilt terugdraaien?

Als een report al geconverteerd is naar het nieuwe formaat, kun je nog steeds terug naar legacy — maar alleen met een backup.
Backups worden automatisch gemaakt, zowel in Desktop als in de Service, maar zijn alleen tijdelijk beschikbaar.

Desktop

Backups worden automatisch gemaakt en 30 dagen bewaard op de volgende locatie:

• Microsoft Store‑versie:
  %USERPROFILE%\Microsoft\Power BI Desktop Store App\TempSaves\Backups
• Executable installer:
  %USERPROFILE%\AppData\Local\Microsoft\Power BI Desktop\TempSaves\Backups

Service

In de Service wordt de legacy‑backup 28 dagen behouden.
Je kunt deze herstellen in de workspace via report settings.

Na het terugzetten zal Power BI niet opnieuw om de upgrade voor dat specifieke bestand vragen.

Wrap-up & Aanbevelingen

De overgang naar PBIP en PBIR is in principe een goede ontwikkeling. Ik gebruik het zelf ook al in de meeste projecten. Maar er zijn altijd klanten die dat niet willen, of simpelweg geen preview‑features in productie mogen gebruiken.

Als je tot die groep behoort, zorg dan dat je:

• De Power BI Desktop Preview Settings controleert
• De Tenant Settings in het Fabric Admin‑portaal nakijkt

Gebruik jij PBIP, TMDL en of PBIR al?
Wil je meer weten over de overgang, of wat dat betekent voor jouw organisatie, neem dan contact met ons op!